{ "schema": "neo-verantwoording/1", "bron": "https://docs.neomedia.nl/verantwoordingen/", "opgehaald": "2026-10-17T18:47:14.549Z", "aantal": 1, "verantwoordingen": [ { "pad": "methode-m/burgerschap/bovenbouw/basis", "titel": "Verantwoording Methode M – Burgerschap, bovenbouw basis", "labels": [ "Methode M", "Burgerschap", "Bovenbouw", "Basis" ], "gewijzigd": "16-10-2026", "url": "https://docs.neomedia.nl/verantwoordingen/methode-m/burgerschap/bovenbouw/basis", "aantal_secties": 1, "aantal_lessen": 21, "secties": [ { "heading": "", "columns": [ "Les", "Onderwijsdoelen", "Leerdoelen", "Portfolio-opdracht" ], "coltypes": [ "les", "onderwijsdoel", "leerdoel", "portfolio" ], "rows": [ [ { "tekst": "1. Rechters en politici", "url": "https://www.methodem.nl/les/591152b4-f123-49c9-a3a9-20c859da8052" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: vrijheid van meningsuiting en autonomie.\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Democratisch handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Vrijheid en gelijkheid, macht en inspraak, sociaal en politiek handelen.", "Ik kan de vier kenmerken van een rechtsstaat opnoemen.\n\nIk kan de drie partijen in rechtszaken opnoemen.\n\nIk kan de rechtsstaat in andere landen herkennen.\n\nIk kan actie voeren voor mensenrechten.", "Kom in actie voor mensenrechten (30 minuten)" ], [ { "tekst": "2. Drugscriminaliteit", "url": "https://www.methodem.nl/les/9c7cfd50-54c7-4128-89de-7136850c0904" }, "Wettelijke inhoud:\n- Solidariteit: verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met conflicten.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Macht & inspraak, onderzoek.", "Ik kan uitleggen waardoor de drugshandel in Nederland zo groot is.\n\nIk kan uitleggen waarom er zoveel aandacht is voor zware misdaad.\n\nIk kan benoemen wat jongeren te maken hebben met de drugscriminaliteit.\n\nIk kan de gevolgen van de drugshandel in Nederland beschrijven.", "Kom in actie tegen drugsgebruik (40 minuten)" ], [ { "tekst": "3. Mensenrechten", "url": "https://www.methodem.nl/les/ec03e0f2-e4d9-45cb-abfa-545b14f85bdd" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: vrijheid van meningsuiting en autonomie.\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel.\n- Solidariteit: verdraagzaamheid, begrip en verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Democratisch handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Vrijheid en gelijkheid, macht en inspraak, ethisch.", "Ik kan uitleggen wat mensenrechten zijn.\n\nIk kan benoemen waarom mensenrechten belangrijk zijn.\n\nIk kan opnoemen welke mensenrechten in Iran worden geschonden.\n\nIk kan een actie opzetten om aandacht te vragen voor mensenrechten.", "Kom in actie en organiseer een sponsoractie (30 minuten aan voorbereiding)" ], [ { "tekst": "4. Discriminatie", "url": "https://www.methodem.nl/les/8933e9e3-e74a-4726-912f-5df336231603" }, "Wettelijke inhoud:\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel en het afwijzen van discriminatie.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met verschillen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, solidariteit.", "Ik kan benoemen welke vormen van discriminatie er zijn.\n\nIk kan uitleggen hoe vooroordelen kunnen leiden tot discriminatie.\n\nIk kan opnoemen wat ik zelf kan doen tegen discriminatie.\n\nIk kan een actie tegen discriminatie opzetten.", "Kom in actie en maak een postercampagne (40 minuten)" ], [ { "tekst": "5. Ons slavernijverleden", "url": "https://www.methodem.nl/les/6fa2d665-2703-48bb-be70-3a94fa430599" }, "Wettelijke inhoud:\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel en het afwijzen van discriminatie.\n- Solidariteit: begrip, verantwoordelijkheidsbesef en het afwijzen van onverdraagzaamheid.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Democratisch handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Vrijheid en gelijkheid, identiteit, diversiteit, je inleven in.", "Ik kan de rol van Nederland in het slavernijverleden uitleggen.\n\nIk kan uitleggen wat de gevolgen nu zijn van ons slavernijverleden.\n\nIk kan ons slavernijverleden herdenken.\n\nIk kan aandacht vragen voor ons slavernijverleden.", "Kom in actie en herdenk het slavernijverleden (35 minuten)" ], [ { "tekst": "6. Vluchtelingen in Nederland", "url": "https://www.methodem.nl/les/15849b31-4a4f-4f4e-8bb2-d4835293148e" }, "Wettelijke inhoud:\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel.\n- Solidariteit: verdraagzaamheid, begrip en verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met conflicten.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Vrijheid en gelijkheid, je inleven in.", "Ik kan het asielbeleid van Nederland uitleggen.\n\nIk kan uitleggen waarom sommige mensen voor en andere mensen tegen het opvangen van asielzoekers zijn.\n\nIk kan uitleggen welke gevolgen het uitzetbeleid van Nederland heeft.\n\nIk kan een gastles van een vluchteling of rondleiding in een AZC organiseren.", "Kom in actie en hoor het verhaal van een vluchteling (40 minuten)" ], [ { "tekst": "7. Wereldburgers", "url": "https://www.methodem.nl/les/909c0295-f997-4d44-b8b1-3464f0d79d67" }, "Wettelijke inhoud:\n- Solidariteit: begrip en verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Maatschappelijk verantwoord handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, duurzaamheid.", "Ik kan uitleggen wat globalisering is.\n\nIk kan de oorzaken en gevolgen van globalisering omschrijven.\n\nIk kan uitleggen wat de taken van de VN zijn.\n\nIk kan op de kaart aangeven waar mijn spullen vandaan komen.", "Kom in actie en ontdek waar jouw spullen vandaan komen (40 minuten)" ], [ { "tekst": "8. De kledingindustrie", "url": "https://www.methodem.nl/les/99a6dbed-e7bc-4988-8fe5-e6a29ede97a3" }, "Wettelijke inhoud:\n- Solidariteit: begrip en verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Maatschappelijk verantwoord handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, duurzaamheid.", "Ik kan uitleggen waarom de meeste kleding in Azië wordt gemaakt.\n\nIk kan omschrijven wie onze kleding maakt.\n\nIk kan uitleggen hoe kleding gemaakt wordt.\n\nIk kan aandacht vragen voor duurzame kleding.", "Kom in actie en maak een nieuwe outfit van tweedehands kleding (75 minuten)" ], [ { "tekst": "9. Zorgen voor elkaar", "url": "https://www.methodem.nl/les/9fa47daf-e691-4a35-9496-2d479d2305c9" }, "Wettelijke inhoud:\n- Solidariteit: begrip en verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Maatschappelijk verantwoord handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Solidariteit, Je inleven in.", "Ik kan uitleggen wat bestaanszekerheid in Nederland betekent.\n\nIk kan beschrijven hoe de overheid zorgt voor de burgers.\n\nIk kan uitleggen wat participeren in de maatschappij is.\n\nIk kan vrijwilligerswerk doen!", "Kom in actie en doe vrijwilligerswerk (20 minuten voorbereidingstijd)" ], [ { "tekst": "10. Armoede", "url": "https://www.methodem.nl/les/e312249e-9e21-4796-83c9-7d79479c032d" }, "Wettelijke inhoud:\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel.\n- Solidariteit: begrip en verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met verschillen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Diversiteit, solidariteit, kritisch denken.", "Ik kan uitleggen wat arm zijn in Nederland betekent.\n\nIk kan de oorzaken en de gevolgen beschrijven van armoede in Nederland.\n\nIk kan oplossingen voor armoede in Nederland omschrijven.\n\nIk kan bedenken wat mijn school kan doen om arme kinderen te helpen.", "Kom in actie tegen armoede onder leerlingen (35 minuten)" ], [ { "tekst": "11. STRESS!", "url": "https://www.methodem.nl/les/63b4bb39-5d78-4189-a56b-344ea93a71b9" }, "Wettelijke inhoud:\n- Solidariteit: begrip en verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Maatschappelijk verantwoord handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, solidariteit, gezondheid.", "Ik kan toelichten wat burn-outklachten zijn.\n\nIk kan uitleggen waardoor burn-outs vaker voorkomen.\n\nIk kan benoemen wat je kunt doen tegen burn-outklachten.\n\nIk kan iemand helpen die in een burn-out zit.", "Kom in actie en voorkóm een burn-out (40 minuten)" ], [ { "tekst": "12. De vakbond", "url": "https://www.methodem.nl/les/21676c15-3a5c-40af-97d0-9e442fbfc02e" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: autonomie.\n- Solidariteit: verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met conflicten.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Democratische cultuur, solidariteit, sociaal politiek handelen.", "Ik kan benoemen waarom de vakbond belangrijk is.\n\nIk kan uitleggen waarom je meer kunt bereiken als je samenwerkt.\n\nIk kan via een vakbond opkomen voor mijn rechten.\n\nIk kan opkomen voor mijn belangen op school.", "Kom in actie en maak een voorstel voor de leerlingenraad op jouw school (50 minuten)" ], [ { "tekst": "13. Vrijheid in de media", "url": "https://www.methodem.nl/les/50e438cf-49f6-4231-a012-d27f13735a81" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: vrijheid van meningsuiting en autonomie.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Democratisch handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Vrijheid en gelijkheid, macht en inspraak, ethisch.", "Ik kan uitleggen wat persvrijheid betekent in Nederland.\n\nIk kan de rol van de media in een democratie toelichten.\n\nIk kan reflecteren of er sprake is van persvrijheid of censuur in verschillende landen.\n\nIk kan door middel van mijn persvrijheid aandacht vragen voor een probleem in mijn gemeente.", "Kom in actie en gebruik je persvrijheid (30 minuten)" ], [ { "tekst": "14. Cartoons", "url": "https://www.methodem.nl/les/4bc66a03-bb62-4c47-bf5d-85f20322326c" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: vrijheid van meningsuiting.\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel.\n- Solidariteit: verdraagzaamheid en het afwijzen van onverdraagzaamheid.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met verschillen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Ethiek, diversiteit.", "Ik kan de betekenis van vrijheid van meningsuiting uitleggen.\n\nIk kan benoemen waar de grens van de vrijheid van meningsuiting ligt.\n\nIk kan uitleggen wat een spotprent is.\n\nIk kan een eigen spotprent maken.", "Kom in actie en teken een spotprent (35 minuten)" ], [ { "tekst": "15. Betrouwbaar nieuws", "url": "https://www.methodem.nl/les/b960ec9a-1e49-4ab3-addf-ae315965a0f3" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: vrijheid van meningsuiting.\n- Solidariteit: verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Democratisch handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Digitaal samenleven, kritisch denken, technologisch burgerschap.", "Ik kan uitleggen waarom nepnieuws gemaakt wordt.\n\nIk kan beoordelen of een nieuwsartikel betrouwbaar is.\n\nIk kan toelichten wat de voor- en nadelen zijn van deep fake video's.\n\nIk kan een eigen nepnieuwsquiz maken.", "Kom in actie en maak je eigen Nepnieuws Quiz (45 minuten)" ], [ { "tekst": "16. Jouw privacy", "url": "https://www.methodem.nl/les/6cbdae7a-1a44-48d4-b495-104ffadce42f" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: autonomie.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Maatschappelijk verantwoord handelen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Digitaal samenleven, technologisch burgerschap.", "Ik kan beschrijven hoe het algoritme van TikTok werkt.\n\nIk kan uitleggen waarom privacy belangrijk is.\n\nIk kan benoemen hoe je je privacy op internet kunt beschermen.\n\nIk kan uitleggen dat je online anders overkomt, dan hoe je echt bent.", "Kom in actie en bescherm je privacy (45 minuten)" ], [ { "tekst": "17. Sexting", "url": "https://www.methodem.nl/les/030c6647-3a1c-477c-92b5-15839f165c5d" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: autonomie.\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel.\n- Solidariteit: verantwoordelijkheidsbesef.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met conflicten.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, ethisch, digitaal samenleven.", "Ik kan uitleggen wat sexting is.\n\nIk kan verstandig met sexting omgaan.\n\nIk kan toelichten wat ik moet doen als het fout gaat.\n\nIk kan een sexting ganzenbordspel maken.", "Kom in actie en maak een ganzenbord sexting spel (50 minuten)" ], [ { "tekst": "18. #MeToo", "url": "https://www.methodem.nl/les/1e84e3ec-1016-4e40-b4b1-19b793d27465" }, "Wettelijke inhoud:\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel en het afwijzen van discriminatie.\n- Solidariteit: begrip, verantwoordelijkheidsbesef en het afwijzen van onverdraagzaamheid.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met conflicten.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, macht & inspraak, moreel.", "Ik kan uitleggen wat grensoverschrijdend gedrag is.\n\nIk kan uitleggen wat het effect is van #MeToo.\n\nIk kan benoemen wat ik kan doen tegen grensoverschrijdend gedrag.\n\nIk kan een les geven om medeleerlingen bewust te maken van #MeToo.", "Kom in actie en geef les over #MeToo (50 minuten)" ], [ { "tekst": "19. Identiteit", "url": "https://www.methodem.nl/les/5e73c24a-fe2a-43ba-8578-125b567c9312" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: autonomie.\n- Gelijkwaardigheid: het gelijkheidsbeginsel en het afwijzen van discriminatie.\n- Solidariteit: verdraagzaamheid, begrip en het afwijzen van onverdraagzaamheid.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met verschillen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, je inleven in.", "Ik kan uitleggen wat het verschil is tussen seksualiteit, sekse en gender.\n\nIk kan toelichten waarom het belangrijk is om jezelf te kunnen zijn.\n\nIk kan uitleggen hoe je goed met anderen kunt omgaan.\n\nIk kan een actie organiseren voor Paarse Vrijdag.", "Kom in actie en bedenk iets voor Paarse Vrijdag (50 minuten)" ], [ { "tekst": "20. Levensvragen", "url": "https://www.methodem.nl/les/54eb123d-44ee-4cd5-88bb-4b51478b6c47" }, "Wettelijke inhoud:\n- Vrijheid: autonomie.\n- Solidariteit: verdraagzaamheid en begrip.\n- Sociale en maatschappelijke competenties: Omgaan met verschillen.\n\nAanvullende inhoudelijke koppeling:\n- Bouwstenen curriculum.nu: Identiteit, ethiek, diversiteit.", "Ik kan uitleggen wat zingeving is.\n\nIk kan benoemen wat religie te maken heeft met zingeving.\n\nIk kan op zoek gaan naar wat belangrijk voor mij is.\n\nIk kan met anderen praten over de zin van het leven.", "Kom in actie en bespreek de zin van het leven (50 min)" ], [ { "tekst": "Schooleigen activiteiten", "url": "https://www.methodem.nl/les/241b1a6a-f330-434a-b52e-27cdcecb9390" }, "", "", "" ] ] } ] } ] }